Tags

, , ,

(To my english readers; This is about a clouded bookbinding matter that happens only in greece and that’s why it would make no sense as a post in english)

Υπάρχει ένα θέμα το οποίο, ανάμεσα στα πολλά προβλήματα που αντιμετωπίζει η βιβλιοδεσία στη χώρα μας, είναι ίσως το πιο σημαντικό και χρήζον λύσης πριν από κάθε άλλο. Και αυτό διότι οδηγεί σε παραπληροφόρηση του κοινού γύρω από ένα μεγάλο κομμάτι της βιβλιοδεσίας. Πρόκειται για τον πολύπαθο όρο “καλλιτεχνική βιβλιοδεσία“…

Το πρόβλημα ξεκινάει από το γεγονός πως οι βιβλιοδέτες βαφτίζουν το εργαστήριο τους “καλλιτεχνικό βιβλιοδετείο”. Ο (νεο)έλληνας ψαρώνει όταν κάτι συμπεριλαμβάνει την τέχνη και είναι πολύ πιο πρόθυμος να ξοδέψει τα λεφτά για κάτι που θεωρείται artistic, νοοτροπία που οφείλεται εν πολλοίς στην ελλιπή του αντίληψη περί του τι είναι τέχνη, αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία… Με αυτό τον τρόπο οι βιβλιοδέτες αυτονομάζονται καλλιτέχνες και οτιδήποτε παράγουν έχει την γκλαμουριά του έργου τέχνης, συχνά με βάση την έννοια της “παράδοσης”. Τη σύγχυση αυτή ενισχύει και η ιδιαιτερότητα της γλώσσας μας που “τέχνη” ονομάζει καταχρηστικά κάθε χειρωνακτική εργασία που αποσκοπεί στην δημιουργία ενός αντικειμένου. Έτσι οδηγηθήκαμε στο να θεωρούμε οτιδήποτε απέχει από την θερμοκόλληση ή το σπιράλ καλλιτεχνική βιβλιοδεσία.

Μια καλλιτεχνική βιβλιοδεσία

Πρώτα απ όλα η βιβλιοδεσία είναι τεχνική και έπειτα τέχνη. Έχω αναφέρει πολλάκις πως μια εκπληκτική και πανάκριβη βιβλιοδεσία μπορεί να μην έχει τίποτε το “καλλιτεχνικό” πάνω της, να είναι λιτή και άδεια από οποιαδήποτε διακόσμηση. Οι  επιπλοποιοί μπορούν να φτιάξουν αριστουργήματα αισθητικής όμως δεν θα δούμε ποτέ γραμμένο “καλλιτεχνικό επιπλοποιείο”. Το πρώτο τους μέλημα είναι αυτό που φτιάχνουν να αντέχει και να είναι εύχρηστο, το αν θα αφιερώσουν χρόνο για να κάνουν κάτι μοναδικό και με χαρακτήρα έρχεται δεύτερο. Έτσι συμβαίνει και στη βιβλιοδεσία. Ο βιβλιοδέτης δένει βιβλία και κατά περίπτωση του δίνεται η δυνατότητα να εκφραστεί καλλιτεχνικά μέσω αυτών. ΔΕΝ υπάρχει καλλιτεχνικό βιβλιοδετείο, μόνο καλλιτεχνικές βιβλιοδεσίες.

Μη καλλιτεχνική βιβλιοδεσία

Τώρα στο δεύτερο και εξίσου σημαντικό σκέλος του ζητήματος, δηλαδή τι κάνει μια βιβλιοδεσία καλλιτεχνική. Καλλιτεχνική είναι μια βιβλιοδεσία όταν η όψη ή η μορφή της προσπαθεί να αποδώσει κάτι από το περιεχόμενο του βιβλίου ή να δημιουργήσει ένα συμβολισμό σε σχέση με αυτό. Αυτή είναι σε γενικές γραμμές η διεθνής αντίληψη επί του θέματος. Οτιδήποτε άλλο, όσο εντυπωσιακό η περίτεχνο και αν δείχνει, αποτελεί απλώς βιβλιοδεσία. Στο εξωτερικό τα διαχωρίζουν με τρεις όρους: fine binding (πιο κλασσικού ύφους), design binding (καλλιτεχνική) και binding σκέτα (η απλή μορφή). Επίσης βλέπω συχνά κόσμο να θεωρεί μια βιβλιοδεσία καλλιτεχνική επειδή είναι πανόδετη/δερματόδετη και φτιαγμένη στο χέρι. Για όσα αναφέρθηκαν παραπάνω αυτό δεν ισχύει. Τα υλικά δεν καθορίζουν από μόνα τους το αν είναι καλλιτεχνική μια βιβλιοδεσία.

Δεν προσπαθώ να πω πως οι βιβλιοδεσίες που δεν είναι καλλιτεχνικές δεν μπορούν να ναι πολύ όμορφες, κάθε άλλο! Το να έχει μια βιβλιοδεσία καλλιτεχνική προσέγγιση είναι μονάχα ένας από τους τρόπους για να είναι όμορφη. Απλώς το να ονομάζονται όλες οι βιβλιοδεσίες καλλιτεχνικές έχει δημιουργήσει αρκετά προβλήματα και παρανόηση.

Ελπίζω αυτό το post να βοήθησε/ει αρκετούς να αντιληφθούν τι χαρακτηρίζει την καλλιτεχνική βιβλιοδεσία.

Θα βρείτε περισσότερα άρθρα σε σχέση με την βιβλιοδεσία στο Portofolio μου (ακολουθήστε το link).